Land in rouw

Het EK van de Rode Duivels is voorbij. Wales was, na Italië, het tweede hechte collectieve blok dat we op onze weg tegenkwamen. Evenveel keer beten we met twee goals verschil in het zand. De weg naar de finale lag in theorie dan wel open, de nederlaag was helemaal geen verrassing. Een paar dagen van nationale rouw zijn toegestaan, maar nadien moeten we snel kijken naar de toekomst. Iedereen, Tous Ensemble.

1. “They call it coaching but it’s teaching. You don’t just tell the players, you show them the reasons.” (Vince Lombardi)

Een duidelijk plan, daar ontbrak het ons al lang aan: 52 matchen om precies te zijn. Geen hecht blok in balverlies wanneer de Belgen terugzakken (zie analyse vs Zweden), geen duidelijke tactische afspraken in balbezit & balverlies (zie analyse vs Italië), geen sprake van een snelle balcirculatie en automatismen om stugge tegenstanders uit verband te spelen. Eigenlijk enkel rekenend op de individuele klasse van alle spelers, zowel in aanvallend als verdedigend opzicht (zie alle analyses). Dat is zonder omwegen het verhaal van deze generatie Rode Duivels, van het afgelopen WK in Brazilië, van het te vroeg afgelopen EK in Frankrijk. Veel individuele klasse maar te weinig aangeboden structuur om daarin steeds opnieuw te excelleren.

KBVB, geef deze kern wat ze verdient: een topcoach. Niet de zoveelste ex-prof die z’n spelers gewoon te vriend houdt. Neen, een coach die het respect van zijn spelers verdient dankzij zijn vakkennis. Iemand die slaat en zalft. Een bondscoach die een herkenbare speelwijze uitwerkt (wat perfect kan over een periode van 2 jaar) en z’n spelers perfect voorbereidt op een nieuwe tegenstander op weg naar geschiedenis. Iemand als Michel Preud’homme, Louis Van Gaal of anderen van hun kaliber.

2. “Soccer is simple: you need the right mentality, fighting in every game, in every practice, for every ball.” (Hristo Stoitchkov)

Geen inzet en geen leiders. Met deze dooddoeners worden voetbalnederlagen veelal verklaard onder fans en media. Aan inzet en motivatie van de spelers leek in eerste instantie niet aan de oorsprong te liggen van het EK-debacle. De Duivels startten bijna iedere match snedig en wonnen de duels die nodig zijn om wedstrijden naar zich toe te trekken. Maar wat bij een achterstand? Dan leek het kalf al verdronken. Deze generatie kon de voorbije jaren enkel een achterstand goedmaken tegen matige tegenstanders zoals Noorwegen, Finland, Zwitserland en Bosnië-Herzegovina. Tegen (h)echte collectieve blokken zoals Wales (2x), Italië, Portugal, Argentinië, Colombia, Japan en Engeland betekende een achterstand de voorbije jaren steevast een (kansloze) nederlaag. Een gebrek aan een plan B dat was er zeker, maar een gebrek aan mentale veerkracht bij de spelers evenzeer.

Dat lijkt een nieuw fenomeen, waarschijnlijk een rechtstreeks gevolg van het pamperbeleid in de BeNeLux. De huidige voetballers worden opgeleid in een klimaat waarin álles draait rond het individu. Waarin ieder talentvolle speler meteen kan worden weggeplukt door iedere zelfverklaarde topclub met wat geld. Het gevolg is dat ieder jong talent op zijn wenken wordt bediend, uit vrees voor een voortijdige transfer zelfs bij kleine kinderen. Geen klimaat dus waarin spelers trots zijn op het embleem op hun shirt zoals het Duitse, zoals het Italiaanse. Waarin de individuele kwaliteit en ontwikkeling belangrijk is maar waar het collectieve en de mentale kracht nog steeds het speerpunt vormen. Waar samen het volkslied meebrullen voor extase zorgt.

3. “I can’t believe it. I can’t believe it. Football. Bloody hell.” (Sir Alex Ferguson)

Voetbal, dé mooiste aller sporten staat synoniem voor emotie. Het maakt van alles los in de hersenen wat leidt tot ongekende adrenaline, ontlading, ontgoocheling en een dozijn andere processen. Tegelijk maakt dat het maken van objectieve analyses enorm moeilijk. Iedereen golft mee op de successen van de Duivels, ook de media. Bij een nederlaag is alles, maar dan ook alles slecht. Een overwinning staat dan weer gelijk aan een nieuwe stap richting een logische Europese titel: alle werkpunten van een paar dagen eerder, worden in de nieuwe analyses plots van tafel geveegd dankzij een zege. Scorebordjournalistiek is de norm, de Grote Belgische Goednieuwsshow.

Het is om die reden ook dat Lange Bal zijn oorsprong vond. De sportjournalistiek mist grondige analyses die de emotie even loskoppelen en aantonen wat er goed en fout liep op het veld. Een tactisch sterke coach zou dan ook een verplichting moeten worden in alle EK-gerelateerde programma’s. En ja, die kan dan aangevuld worden met een lyrische Nederlander die applaus krijgt wanneer hij weer eens pleit voor een naïeve driemansdefensie Witsel, Meunier, Alderweireld. En misschien moeten de journalisten ook maar eens verplicht worden om op trainerscursus te gaan. Gewoon om zwart-witdenken tegen te gaan.

4. “Success is no accident. It is hard work, perseverance, learning, studying, sacrifice and most of all, love of what you are doing or learning to do” (Pele)

Grote tornooien hebben steevast een impact op geïnspireerde coaches en bijgevolg ook op spelers. Ook de jeugdopleiding krijgt straks vanzelfsprekend nieuwe impulsen gebaseerd op de laatste internationale voetbaltrends. Hopelijk slaan sommigen daar niet in door. De Belgische opleidingen leveren voldoende talent aan, natuurlijk kan het altijd wel beter. Waar de laatste jaren enorme stappen zijn gezet in technische & fysieke plannen, moeten zelfs jonge spelers ook tactisch en mentaal geschoold worden.

Laat ons op dat vlak hopen dat geen coach van 12-jarigen het straks in z’n hoofd haalt om de Welshe 5-mansverdediging wekelijks te kopiëren. Spelers aan het denken zetten is dan weer wél een belangrijke taak voor jeugdcoaches. Ruimtes leren herkennen, een goed positiespel leren spelen, snel beslissingen maken op de korte ruimte zijn basisvereisten om straks op het hoogste niveau aantreden. Net als we niet vies moeten zijn om verdedigers vakkundig op te leiden, want ook daar lijken we toch wat te kort te schieten. Voetbal wordt nu eenmaal niet enkel gewonnen op techniek.

Tot slot is voldoende individuele aandacht voor talent nodig, volledige overgave & mentale veerkracht van die spelers zelf eisen is dat misschien nog meer.

5. People who work together will win, whether it be against complex football defenses or problems in modern society (Vince Lombardi)

Foto NRC

           Foto NRC

De Duivelsgekte is op slag voorbij. De Belgische vlaggen worden diep opgeborgen, de ‘Waar is dat feestje’ liederen verstommen. Waar de fans de voorbije weken nog zij aan zij stonden om het succes van de overwinningen te vieren, en nu samen Wilmots scalperen, staan ze straks vermoedelijk opnieuw met geslepen messen tegenover elkaar. Na tijden van verbondenheid (22 maart & EK) krijgen we straks waarschijnlijk en spijtig genoeg opnieuw een land dat vooral verdeeld is.

Het moge duidelijk zijn, België heeft nood aan meer dan enkel een nieuwe bondscoach.

Degradatiespook

De degradatie: lachend ten onder

De degradatie: lachend ten onder

‘We moeten niet achterom kijken, gewoon blijven werken en zelf broodnodige punten pakken.’ Voor voetbaltrainers die tegen de degradatie vechten, is het een lijfspreuk geworden. Over het leven aan de rand van de voetbalsamenleving, over overleven.

Ieder kampioenschap kan je pakweg verdelen in 3 subcompetities:
– bovenin heb je een zestal ploegen die strijden voor de titel, voor de miljoenen in de Champions League of een ticket in de Europa League.
– daaronder vormen een zevental teams de middenmoot. Zij worden omschreven als grijze muizen. Enkel een schitterende overwinning tegen een topploeg plaatst hen even in de schijnwerpers, om nadien terug voor maanden in de schaduw te verdwijnen.
– en dan de derde categorie: de kandidaat-zakkers. Ze vertoeven onderin het klassement, leven in een niet-aflatend crisissfeertje. Aan de poorten van de hel, waar niemand wil logeren.

°degradatie = ‘afzetting, vernedering, verlaging, beroving van waardigheid’. Beter valt het woord waarschijnlijk niet te omschrijven. In het voetbal betekent het in theorie: zakken naar een lager niveau. In de praktijk is het grootser: een sociaal drama, een reis naar de hel van tweede klasse.

Niet voor de spelers, neen. Wie het niveau van pakweg eerste klasse perfect aankan, vindt zonder veel problemen een andere ploeg. De mindere spelers mogelijks niet, velen verdwijnen naar 2e klasse. Wie zich voldoende ontwikkelt, krijgt later zijn kans nog op het hoogste niveau. Wie niet goed genoeg is, krijgt die niet. Simple as that.

Erger is het voor de medewerkers op de club in kwestie. Met een degradatie gaat een enorm inkomstenverlies gepaard: geen tv-gelden meer, minder supporters, en op termijn ook sponsors die afhaken. Een miljoenenverlies met besparingen tot gevolg. Binnen de club sneuvelen meestal de helft van de fulltime jobs: vooral medewerkers op de commerciële afdeling, op administratie en veiligheid, een mogelijk ook binnen de trainersstaf.

Voor de fans is het bijna een even grote tragedie: hen wacht hoongelach van rivaliserende supporters, vernederende verplaatsingen naar Virton en een toekomst in de schaduw. Zij verliezen hun job  misschien niet, een deel zou nog liever hun werk opgeven in ruil voor de schijnwerpers van eerste klasse.

Tot slot heeft degradatie ook rampzalige gevolgen voor de jeugdopleiding. Die zakt mee met hun 1e elftal, waardoor ook zij het seizoen nadien tegen mindere tegenstanders aantreden. Uiteraard het ideale moment voor concurrerende clubs om zich te profileren als dé opleidingsclub en jonge spelertjes uit de vertrouwde omgeving weg te trekken. Het vertrek van zelfs 7-jarigen is amper tegen te houden, waardoor alle medewerkers binnen de jeugdopleidingen hun jarenlange inzet binnen de kortste keren wordt tenietgedaan. Aasgieren of gewoon de harde wetten van het voetbal? Maak het zelf maar uit.

Voor de zoveelste keer is het een signaal om de verschillen tussen eerste en tweede klasse te verkleinen. Dat kan door de tweedeklassers te laten delen in de tv-gelden, hen minder strenge licentievoorwaarden op te leggen, meer media-aandacht te geven en ook de elitejeugd deels los te koppelen van het eerste elftal. Voor extra info: kijk eens naar de Engelse tweede klasse. Van de budgetten in The Championship kunnen vele Belgische topclubs enkel dromen, bovendien krijgen ze wekelijks tv-aandacht met dank aan de BBC.

Met dit alles in het achterhoofd is wat extra respect voor coaches als Jankovic, Dury, Van Wijk, Stojanovic, Vidarsson en Van Geneugden op zijn plaats. Je als trainer, achtervolgd door een nietsontziend degradatiespook, gedragen als een gentleman. Je spelers naar buiten toe verdedigen, ook al besef je zelf dat velen niet goed genoeg zijn. Doe het maar, resultaten halen met de last van duizenden mensen op je schouders. Een zeldzame emotionele uitbarsting zien we in het vervolg dan ook door de vingers, voetbal is en blijft voor iedereen immers een grote passie!